أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
80
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
كه از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله كردهاند : « من احبّ لقاء اللّه احبّ اللّه لقاءه و من كره لقاء اللّه كره اللّه لقاءه » آنست كه هم از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله روايت است از راوى اين حديث كه چون رسول صلى اللّه عليه و آله اين بگفت يكى از جملهء زنان رسول صلى اللّه عليه و آله گفت : يا رسول اللّه اگر كراهيت مرگ كراهيت لقاى خداى تعالى بود ما جمله مرگ را كارهيم رسول صلى اللّه عليه و آله گفت : نه چنين است و ليكن چون مؤمن را وفات نزديك آيد خداى تعالى آنچه براى او بجارده « 1 » بود به او نمايد از ثواب و كرامت در آن حال هيچ نبود كه او دوستتر دارد از آنكه به او رسد پس او دوست دارد لقاى خداى تعالى را و خداى تعالى لقاى او را و كافران را چون وفات نزديك آيد خداى تعالى به او نمايد آنچه نهاده است او را از هوان و عذاب ، در آن وقت هيچ نباشد بنزديك او سختتر و مكروهتر از آن كه به او نرسد پس او كاره باشد لقاى خداى تعالى را و خداى تعالى لقاى او را . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 47 ] يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَ أَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعالَمِينَ ( 47 ) از اين آيت تا هفت آيت ديگر خطاب است با جهودان و ترسايان عصر رسول و آنكه حق تعالى با ياد ايشان داد آن نعمتها كه بر اسلاف ايشان كرد ، و نعمت بر پدران نعمت شمرد بر فرزندان ؛ از آنكه اگر آن نعمتها نكردى از نجات ايشان از فرعون و غرق فرعون در دريا ايشان نيامدندى از پشت ايشان ، و نيز مفاخر پدران و مناقب ايشان مناقب و مفاخر فرزندان بود گفت : اى فرزندان يعقوب ياد كنيد نعمت مرا آن نعمتى كه بر شما كردهام و آنكه شما را تفضيل نهادهام بر اهل روزگار شما ، و عامّ نيست از آنكه امّت پيغمبر ما مفضّلاند بر ايشان لقوله : « كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ » . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 48 ] وَ اتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَ لا يُقْبَلُ مِنْها شَفاعَةٌ وَ لا يُؤْخَذُ مِنْها عَدْلٌ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ ( 48 ) بترسيد از روزى كه جزا ندهد در آن روز هيچ تنى تنى را به چيزى ، و قبول نكنند ازو هيچ شفاعتى و فرانگيرند ازو هيچ عوضى و بدلى و ايشان را يارى نكنند و معنى [ لا تَجْزِي نَفْسٌ ]
--> ( 1 ) - بجاردن بمعنى مهيا نمودن و آماده كردن است و تفصيل آن در تعليقات آيندهء اين كتاب خواهد آمد ان شاء اللّه تعالى .